Cancer di colon (tambe conoci como càlancer colorectal) ta un di e tiponan di càlancer mas comun na mundo. Aunke e noticia di e malesa aki por ta spantoso, tin un bon noticia: e ta un di e tiponan di cancer mas tratabel y cu por preveni di mas miho si e wordo detecta na tempo.
Kico ta Cancer di Colon?
E malesa aki ta cuminsa den e intestino (colon), cu ta e ultimo parti di e tubo digestivo. Ta hopi comun cu e ta cuminsa como gruponan chikito di cel no-canceroso (benigno) yama polipo.
Cu tempo, algun di e poliponan aki por transforma den cancer. P’esey, e clave pa prevencion ta pa identifica y kita e poliponan aki prome cu nan bira maligno.
Sintomanan pa Presta Atencion Na Dje
Den e prome etapanan, cancer di colon hopi biaha no ta presenta ningun sintoma. Sinembargo, segun e ta desaroya, bo por nota:
Cambio den habito di baño: Diaria continuo, constipacion (stoppersel), o un cambio den e consistencia di bo sushi cu ta dura mas cu un par di siman.
Sanger den sushi: Sanger cora biba o sushi masha scur y nishi.
Molester abdominal: Stomaque gasta, kram, o dolor constante.
Sensacion di incompletitud: Sintiendo cu e bowels no a vacia completamente despues di bay baño.
Cansancio o debilidad continuo: Hopi biaha causa pa anemia debi na perdida di sanger invisible.
Perdida di peso sin motibo: Baha peso di golpi sin cu bo ta haci diet.
Nota importante: Si bo nota un o mas di e sintomanan aki pa mas di dos siman, e ta masha importante pa consulta bo dokter di cas.
Factornan di Riesgo
Algun factor di riesgo no por wordo cambia. Esakinan ta inclui bo edad (e ta mas comun den hende riba 50 aña), bo historial familiar (si miembronan di famia a yega di tin polipo o càncer), y si bo ta sufri di enfermedad inflamatorio di intestino manera Crohn o Colitis Ulcerosa.
Di otro banda, tin factornan cu sí ta depende di bo estilo di bida y cu bo por cambia. Un dieta cu ta halto den carni cora o procesa y abao den fibra ta aumenta e riesgo. Tambe e falta di echecisio (un estilo di bida sedentario), e uso di tabaco, y e consumo excesivo di alcohol ta hunga un papel grandi.
Con pa Preveni y Detecta Trempan?
E miho arma contra càncer di colon ta e screening (chequeo preventivo).
Haci Chequeo Regular (Screening): Dokter ta recomenda pa cuminsa haci chekeo regular (manera un colonoscopia o test di sanger den sushi) rond di 45 pa 50 aña, o mas trempan si bo tin historial familiar.
Come Mas Fibra: Aumenta e consumo di fruta, berdura, grano integro y bonchi. E fibra ta yuda mantene e sistema digestivo saludabel.
Mantené un Peso Saludabel: Combina cuminda balansa cu actividad fisico (por lo menos 30 minuut pa dia).
Limita Carni Procesa: Evita consumo excesivo di snack, ham, scotchi, y carni cora masha frita o gasta.
Stop di huna y Limita Alcohol: E cambionan aki ta reduci riesgo pa multiple tipo di càncer.
Cuido Preventivo ta Salba Bida
Càncer di colon no ta un tema facil pa papia di dje, pero papia abiertamente cu bo dokter y haci test di prevencion por salba bo bida. Cu e deteccion na tempo, e probabilidad di curacion completo ta masha halto mes.





