UN MOMENTO PA REFLEXIONA RIBA E PODER, LIBERTAD Y

RESPONSABILIDAD 

DI PRENSA

Prensa: e wowo, e orea y e bos di un comunidad

Dia 1 di september ta un fecha special pa Aruba: Dia di Prensa. E ta un momento pa reconoce e trabou di tur esnan cu ta forma parti di mundo di comunicacion: periodista, reportero, fotografo, camarografo, productor, locutor, presentado, redactor, tecnico, editor y tur esnan cu ta contribui pa informa, educa y conecta nos comunidad.

Na Aruba, Dia di Prensa tambe ta sirbi como un momento pa nos para keto y reflexiona riba e papel fundamental cu prensa ta hunga den nos sociedad. E libertad di prensa y libertad di expresion ta elementonan esencial di un sociedad democratico, pero cu libertad ta bin tambe responsabilidad.

Kico ta e importancia di prensa den un pais?

Prensa no ta solamente pa trece noticia.

Prensa tin e responsabilidad di informa, investiga, educa, cuestiona, denuncia y duna bos na diferente sector di comunidad.

Un prensa profesional y independiente por yuda un pais controla e calidad di su democracia, tene autoridadnan publico responsabel y duna ciudadano e informacion cu nan mester pa forma nan propio opinion.

Un comunidad cu ta bon informa ta un comunidad cu por tuma miho decisionnan.

P’esey, prensa mester considera su trabou no simplemente como un empleo, sino como un servicio publico na beneficio di sociedad.

E etica di periodista

E poder di un periodista ta den su palabra.

Un noticia por informa, pero tambe por confundi.

Un noticia por inspira, pero tambe por perhudica.

Un noticia por uni hende, pero tambe por crea division.

P’esey, e periodista mester traha cu integridad, independencia, obhectividad y respet pa e berdad.

Un periodista responsabel mester puntra:

E informacion aki ta berdadero?

Mi fuente ta confiabel?

Mi tin mas cu un fuente pa confirma esaki?

Mi ta separa hecho di opinion?

Mi titular ta refleha realmente e contenido?

Mi ta proteha e dignidad di e persona involucra?

E principio mester ta simpel:

Prome verifica. Despues publica.

E deseo di ta e prome cu publica un noticia nunca mester bira mas importante cu e necesidad di publica un noticia corecto.

PRENSA DEN ERA DI INTELIGENCIA ARTIFICIAL

Awe nos ta biba den un mundo completamente diferente di e mundo di prensa di antes.

Un noticia por wordo produci, traduci, modifica, edita y comparti den solamente algun seconde.

Inteligencia Artificial >AI > ta duna nos instrumentonan poderoso pa traha cu texto, imagen, audio y video.

AI mes no ta e enemigo.

E pregunta fundamental ta:

Pakico y con un hende ta uza AI?

AI por yuda periodista organisa informacion, traduci un texto, analisa gran cantidad di data, mehora redaccion y facilita diferente proceso creativo y tecnico.

Pero AI tambe por wordo uza pa genera informacion falso, imagen falso, bos falso, video falso of un historia cu nunca a pasa.

Y esaki ta unda e responsabilidad humano ta bira ainda mas importante.

No ta suficiente pa bisa:

“Mi a mira esaki online.”

Tampoco:

“Hopi hende ta compartiendo esaki.”

E echo cu un noticia tin miles di comparticion no ta hacie automaticamente berdadero.

‘Fake news’ y desinformacion

Nos mester siña na distingui entre:

Noticia oficial — informacion cu por wordo rastrea te na un fuente institucional, documento, declaracion of persona responsabel.

Noticia periodistico — informacion investiga y verificado pa un medio profesional.

Informacion di ciudadano — informacion comparti pa un persona, cu ainda mester wordo verifica.

Opinion — e pensamento of interpretacion di un persona; no necesariamente ta un hecho.

Desinformacion — informacion falso of engañoso cu por wordo distribui pa confundi, manipula of desvia atencion.

Contenido generá of manipula cu AI — texto, imagen, audio of video cu por parce autentico, pero cu por ta di no ta representa e realidad.

E ultimo punto ta particularmente importante den e epoca aki.

NOS TUR MESTER POR BIRA “VERIFICA E NOTICIA”

E responsabilidad no ta solamente di periodista.

Nos tur tin un responsabilidad.

PROME cu manda un noticia via WhatsApp, Facebook, Instagram, TikTok of cualkier otro medio, tuma un momento pa haci algun pregunta:

  1. Ken a publica e informacion?
  2. E fuente ta conoci y confiabel?
  3. Tin fecha y luga claramente menciona?
  4. Tin un fuente original?
  5. Otro medio serio ta confirma e noticia?
  6. E foto of video ta realmente di e evento aki?
  7. Tin señal cu e contenido por ta manipula cu AI?
  8. E titular ta demasiado espectacular pa ta berdadero?
  9. E noticia ta presenta hecho of solamente opinion?
  10. Ken por beneficia si mi kere y comparti e informacion aki?

E ultimo pregunta por ta un di e mas importante.

Pasobra tin informacion cu no ta wordo crea pa informa nos, sino pa influencia nos.

Pensa prome cu bo comparti

Den un comunidad chikito manera Aruba, un rumor por circula rapidamente.

Un informacion falso por afecta:

  • reputacion di un persona;
  • un negoshi;
  • un institucion;
  • un famia;
  • siguridad publico;
  • confiansa den gobierno;
  • confiansa den prensa;
  • y te hasta e paz social.

P’esey, un ciudadano responsabel no ta solamente un consumido di noticia.

E ta un filtro tambe.

No tur loke bo ricibi mester wordo comparti.

Si bo no ta sigur, no comparti.

Si bo no por verifica, no presenta esaki como un hecho.

E FUTURO DI PRENSA

E profesion di periodista ta cambiando, pero su esencia no mester cambia.

Tecnologia por cambia.

Radio por cambia.

Television por cambia.

Corant por cambia.

Social media por cambia.

AI por cambia.

Pero e necesidad humano pa conoce e berdad nunca ta cambia.

E futuro di prensa ta depende di profesionalnan cu ta combina tecnologia cu etica; rapidez cu prudencia; libertad cu responsabilidad; y creatividad cu respet pa e berdad.

Un bon periodista no ta puntra solamente:

“Con mi por publica esaki mas rapido?”

E ta puntra:

“Con mi por informa mi comunidad mas corectamente?”

MENSAHE DI DIA DI PRENSA 2026

Riba Dia di Prensa aki, nos ta reconoce e dedicacion di tur esnan cu ta traha den prensa y medio di comunicacion di Aruba.

Nos ta bisa danki na tur periodista, reportero, fotografo, camarografo, locutor, presentado, productor, redactor, tecnico, editor y colaborado cu cada dia ta pone tempo, energia y dedicacion pa informa nos comunidad.

Pero e dia aki ta tambe un invitacion pa nos tur:

Proteha e libertad di prensa.

Respeta e berdad.

Verifica e fuente.

No manipula informacion.

No comparti mentira.

Y uza tecnologia, incluyendo AI, cu responsabilidad.

E prensa ta fuerte ora cu pueblo por confia riba dje.

Y e pueblo ta fuerte ora cu e tin acceso na informacion confiabel.

Palabra ta tin poder.

Noticia ta tin poder.

Tecnologia ta tin poder.

Pero e poder mas grandi ta den e responsabilidad di esun cu ta uza nan.

FELIZ DIA DI PRENSA, ARUBA 🇦🇼!

Felicitacion na tur miembronan di prensa, tur medio di comunicacion y tur colaborado den mundo di informacion di Aruba.

Y tambe un felicitacion special na e comunidad di Aruba:

Ban siña hunto pa bira un comunidad mas alerta, mas critico y mas responsabel cu informacion.

Pasobra den un mundo caminda cualkier persona por crea un noticia den algun seconde, e profesionalidad di prensa ta bira mas importante cu nunca.

Feliz Dia di Prensa!

*Libertad pa informa.

Responsabilidad pa verifica.

Curashi pa busca e berdad.

Y respet pa e pueblo cu nos ta sirbi.*

Aruba, ban proteha nos prensa, nos palabra y nos berdad.