Conseho di Minister a aproba un plan di accion pa registra y regula vacation rentals na Aruba. E sector a crece hopi den e ultimo añanan y ta forma parti importante di e producto turistico y economia di Aruba. E desaroyo aki ta pidi reglanan cla cu ta tene cuenta cu turismo, vivienda y calidad di bida pa nos comunidad. E meta ta: respeta derechonan existente y evalua caminda legalisacion ta responsabel y posibel. E plan di gobernacion di AVP-FUTURO ta inclui registracion y regulacion di vacation rentals y e desaroyo di Oranjestad y San Nicolas. Cu e paso aki, gobierno ta duna ehecucion na dicho acuerdonan. E pregunta ta ken ta esnan cu mester registra. Aki tin remarca cu tur acomodacion existente cu ta wordo uza como vacation rental mester registra, te hasta si e tin e permisonan caba. E periodo di registracion ta tres luna. E fecha di inicio y e ultimo dia pa registra lo wordo anuncia di antemano.  Acomodacionnan cu tabata den operacion prome cu 1 di november 2026 y cu wordo registra, lo pasa door di un proceso di regulacion den cual nan lo wordo evalua como uzo existente. E fecha di referencia di 1 di november 2026 no ta e fecha di inicio di registracion. Acomodacionnan cu ainda no ta den operacion riba 1 di november 2026 y cu wordo registra, por cay bou di un areglo di transicion (overgangsregeling). Pa esaki, mester por demostra cu prome cu e fecha aki ya a asumi obligacionnan concreto cu ta dificil pa revoca, manera entre otro un acuerdo di financiamento of un contrato di construccion. Un idea so no ta suficiente. 

Ta importante pa comprende e nificacion di resgistracion paso esaki ta yuda gobierno haya un bista cla y definitivo di e acomodacionnan existente pa asina por cuminsa traha na implementacion di regulacion di vacation rentals a base di datos. Gobierno ta determina si tin derechonan existente y cua pasonan ta necesario pa tuma pa cumpli cu e regulacion. Si no tin derechonan cu ta permiti e uzo, lo evalua si legalisacion ta posibel y, si ta asina, bou di cua condicionnan y cua pasonan ta necesario. Registracion no ta nifica cu lo duna automaticamente un permiso, legalisa of duna derecho pa amplia e acomodacion.

Derechonan existente ta wordo respeta. Acomodacionnan cu ta wordo uza legalmente por sigui opera dentro di e condicionnan vigente. Si ainda falta algun permiso of otro paso formal, esakinan lo wordo completa.  Acomodacionnan cu no wordo registra ta keda pafo di e areglo y maneho temporal di tolerancia. Esaki ta nifica cu nan no ta wordo considera pa legalisacion.

Un acercamento apropia pa cada area

Gobierno ta distingui tres categoria di area. Cada acomodacion lo wordo evalua individualmente. E resultado di e evaluacion ta determina si legalisacion ta posibel y bou di cua condicionnan. Registracion no ta un garantia pa legalisacion. Lo tin categorianan cualnan ta ;

Categoria berde: e areanan indica den ROPV como Centrum Oranjestad, Havenfront Oranjestad, Centrum San Nicolas, Toeristisch gebied Westkust y Toeristisch gebied Oostkust. Lo evalua si e acomodacionnan existente por wordo legalisa. Legalisacion ta posibel solamente caminda esaki ta responsabel y legalmente permiti, y e acomodacion ta cumpli cu e condicionnan. Caminda ta necesario, lo prepara un “cambio” via e ROPV vigente.

Categoria geel: e areanan indica den ROPV como Stedelijk woongebied, Woongebied met waarden y Transformatiegebied. Lo evalua pa cada acomodacion existente si legalisacion ta posibel dentro di e reglanan y condicionnan cu lo wordo establece. Durante e revision integral di ROP y ROPV, lo determina na unda, den cua forma y bou di cua condicionnan vacation rentals ta posibel.

Categoria cora: e areanan indica den ROPV como Natuur en landschap, Strand, Landelijk gebied, Luchthaven, Bedrijventerrein Barcadera, Bedrijventerrein San Nicolas, Marinegebied y Marinezones. No lo tin un legalisacion general. Proteccion y funcion existente di e area ta keda prioridad. Derechonan existente ta wordo respeta. Rekisitonan specifico pa hasi excepcion lo wordo evalua pa cada caso.

Con lo evalua :  E cantidad di unidadnan y e capacidad pa acomoda huespednan ta forma e base pa e evaluacion. A base di e cantidadnan aki, lo evalua si e acomodacion ta cumpli cu rekisitonan di siguridad, si e ta pas den e bario y si e ta apropia pa e area. Lo tene cuenta cu e edificio y seguridad contra candela. Tambe lo evalua, entre otro, parkeo, accesibilidad, molester den bario, awa sushi y proteccion di naturalesa, paisahe y patrimonio. E exigencianan di calidad lo wordo elabora mas detayadamente.

Si un acomodacion wordo legalisa, esaki ta solamente pa e uzo y cantidad di unidadnan cu gobierno a evalua y aproba. Esaki no ta duna permiso pa agrega unidadnan of amplia.

Kico ta aplica den e periodo di transicion?

Gobierno lo prepara un maneho temporal pa tolera uzo existente cu a wordo registra (gedoogbeleid). E maneho aki ta wordo evalua juridicamente y aproba prome cu e por wordo aplica. 

E maneho temporal no ta duna espacio pa habri acomodacionnan nobo, agrega unidadnan ni amplia acomodacionnan existente. Den areanan vulnerabel lo aplica condicionnan mas estricto.

Plannan pa centro di Oranjestad y San Nicolas

E ROPV actual ta permiti un maximo combina di 100 unidad di vacation rentals pa centronan di Oranjestad y San Nicolas. Pa stimula e desaroyo di e dos areanan aki, gobierno ta duna e posibilidad pa registra tambe plannan nobo di vacation rentals. E datonan di registracion y un evaluacion di cada area lo yuda determina cuanto unidad di vacation rental ta posibel y cuanto espacio ta necesario pa vivienda, tienda, restaurante y otro actividadnan den e centronan. Registracion di un plan no ta nifica aprobacion. Cada proyecto lo wordo evalua separadamente.

Proyectonan nobo pafo di e centronan di Oranjestad y San Nicolas no ta cay bou di e areglo aki. 

Un taskforce cu representantenan di e ministerionan di Finansa y Economia, Infrastructura, Salubridad Publico y Turismo lo coordina e registracion, traha riba e condicionnan y lo reporta esakinan na Conseho di Minister. E taskforce ta prepara e registracion digital y lo anuncia di antemano ki dia y con por registra, y cua informacion y documentonan mester entrega.

Gobierno lo traha via dos ruta: caminda ta posibel, lo prepara cambionan na e ROPV vigente. Na mes momento, lo cuminsa e revision integral di ROP y ROPV.

Tanto pa un cambio di e ROPV existente como pa e revision integral di ROP y ROPV, e concepto di plannan lo wordo poni na disposicion di publico pa consulta (terinzagelegging). Habitantenan, empresarionan y otro partidonan involucra lo por entrega reaccionnan formal (zienswijzen) prome cu tuma e decision final. Tambe lo tin reunion informativo prome cu e (terinzagelegging), pa duna splicacion y contesta preguntanan. Lo anuncia di antemano ki dia y con por participa.

Pronto e taskforce lo anuncia e canalnan di comunicacion caminda por ricibi informacion y haci pregunta.