Hopi biaha politiconan ta papia un lenguahe complica pa nos no compronde kico nan ta firma. Nan ta papia di “norma”, “deficit” y “procedura” y cu ta algo facil y simpel. Pero ban splica esaki den “placa chikito”.

1. E ehempel di e pacient sano

Imagina cu Aruba tabata un pacient hopi malo durante e tempo di Covid. Nos tabatin mester di remedi (fiansa) pa nos no muri. E ora ey nos a acepta un vitamina (e ley di LAft) pa e dokter check si nos ta recuperando.

Awor, na aña 2026, e pacient (Aruba) ta sano! Nos tin placa den kashi (surplus) y nos economia ta fuerte. Pakico anto e gobierno kier forsa nos pa tuma quimioterapia (HOFA) pa resto di nos bida? Bo no ta duna un hende sano un remedi asina fuerte !

2. Ken ta baas den bo cas?

Aworaki, nos Parlamento (e 21 personanan cu bo a eligi) ta dicidi con ta usa/ gasta nos placa. Si mester drecha un scol of subi pensioen, nos mes ta dicidi.

Cu e ley di HOFA, nos ta entrega e yabi di nos cas na Hulanda. Nan ta bira e “baas”. Si bo kier uza bo mesun placa pa yuda bo pueblo, bo mester pidi “baas” na Hulanda permiso prome. Si e “baas” bisa NO, bo no por haci nada.

3. E secuestro di 20 punto

Gobierno ta bisa cu si nos comporta nos mes bon, e ley aki lo disparce. Pero den e letter chikito tin 20 condicion masha duro mes. Ta Hulanda so ta dicidi ki ora nos a cumpli.

Ta manera si bo fia placa na banco y e banco bisa bo: “Mi ta duna bo un rebaho di interes, pero mi ta keda cu bo yabi di cas pa semper, te ora MI haya cu bo ta sufisiente grandi pa maneh’e bo so.” Esey no ta un fiansa, esey ta un prizon financiero.

Pa finalisa:

Nos tur kier pa Aruba su finansa ta na ordo y pa stop corupcion. Pero bo no ta bende bo Status Aparte ni bo Libertad djis pa haya un descuento riba prestamo.

Status Aparte tabata e motor cu e Libertador Betico Croes a laga pa nos. Si nos entrega e yabi awe, nos ta bira un bishitante den nos propio pais.

Pueblo, habri bo wowo: No laga nan gaña bo cu e ta algo simpel. Esaki ta trata di ken tin e poder riba bo bida y bo placa: Abo, of un hende na Den Haag?