Durante e ultimo decadas hopi rapport a wordo traha cu ta indica cu Aruba a surpasa su capacidad di carga. Pa complementa e rapportnan aki, manehonan a wordo crea prometiendo nos cambionan necesario pa nos logra un turismo sostenibel y alabes un maneho yama ‘high value – low impact’. Ta parse cu tur esakinan a keda solamente riba papel paso te cu awe, nos no a mira e cambionan cu e documentonan aki a propone.
E situacion cu nos isla ta enfrentando no ta “overtourism” pero mas bien “unbalanced tourism”, un turismo desbalansa. Un di e problemanan real cu nos beach nan ta ‘overcrowded’ tin di haber cu e e crecemento drastico y desabalansa di turismo crucero y vacation rentals. E articulo aki ta dedica na elabora riba e cresemento descabeya di turismo crucero y su impacto riba nos bida diario.
Si di berdad nos como pais kier trece nos turismo den balansa y logra crea e bida digno y harmonioso pa nos comunidad y nos naturalesa, e ta rekeri pasonan concreto. Si nos cuminsa na atende cu e turismo crucero, nos lo dal e prome paso pa logra esaki.
Durante e ultimo tres decadanan, nos pais a experencia un cresemento di turismo crucero di 230.26% cual ta representa un total di 676,847 turista crucero mas cu nos a ricibi na 1995.
Pa 2026 ta projecta un cresemento di minimo 1% di bishitante crucero cu ta bay pone cu Aruba lo surpasa 1 miyon bishitante crucero pa prome biaha den nos historia.
E cantidad di turista crucero halto aki ta locual ta pone presion inmenso riba nos infrastrucura diario. Cuidadanonan y bishitantenan ta experiencia cu Oranjestad su careteranan ta congestiona y awor hasta Watty Vos Boulevard ta sinti efecto di esaki ora tin 2 of tres barco den waf cu awendia ta algo comun ora mira e cruise schedule publica te cu juni 2026. Halando e problema di Oranjestad pa otro parti di Aruba, no ta un solucion aceptabel ni duradero.
Solucionnan proponi:
Pa salvaguardia e “One Happy Island” cu nos grandinan a lucha pe mester asumi responsabilidad pa cu e futuro generacion.
- Priorisa turismo ‘stayover’ riba bishitantenan crucero
Cambia nos mercadeo drasticamente y e inversion den infrastructura pa ‘longer-stay travelers’ y asina atrae bishitantenan cu un poder di compra mas halto. Esaki lo duna bek na nos economia ora di kita e bishitantenan crucero cu tin un poder di compra hopi abou. Na su turno, bishitantenan crucero cu un poder di compra hopi halto lo por regresa nos isla pa un periodo mas largo y gasta mas placa pa dia como un bishitante ‘stayover’.
- Limita e cantidad di barco crucero pa dia
Pone un limite fiho diario riba barconan cu ta mara na Aruba. Un plafond estricto. Menos barco ta significa menos bishitante riba e mesun dia y menos congestion na luganan tur rond di nos isla, incluyendo nos beachnan. Esaki ta e palanca mas liher pa hala. Maneho di nos bishitantenan ta locual cu ta keda falta y door di introduci esaki por kita e presion di hopi bishitante na e mesun caminda.
- Impone un impuesto ambiental halto pa cada bishitante crucero
Pasaheronan crucero na e momentonan akinan no ta paga ningun levy/tax ora di drenta Aruba, pero ta esunan cu ta causando e congestion y impacto mas grandi. Hisa e tarfinan di waf significantemente y agrega un impuesto riba sostenibilidad pa cada pasahero crucero. Alabes ‘earmark’ e fondonan aki pa Aruba Conservation Foundation (ACF) kende ta apunta legalmente pa maneho di areanan protegi na Aruba pa asina e suma wordo usa pa conservacion y regeneracion di nos naturalesa.
- Restringi aceso na areanan sensitivo
Designa zonanan di protection ecologico y cultural cu excursionnan no por drenta. Proteha rifnan, mangelnan y barionan local for di rutanan di tour masal.
- Plan di ‘phase-down’ a largo plaso
Anuncia un strategia di reduccion gradual pa aña 2028. Duna negoshinan tempo pa adapta mientras ta señala claramente cu Aruba ta tumando un paso drastico den direccion di un modelo di turismo di volumen mas abou (lower volume) y balor halto (high value).
Pero, e compromiso mester ta real. Turismo Crucero ta sostene trabounan den benta, taxi, servicionan di TO y excursionnan cu UTV/ATV. Pero si meta di Aruba a largo plaso ta sostenibilidad y mas ainda turismo regenerativo, proteccion di ecosistema y preservacion di calidad di bida, baha volume y aumenta balor pa bishitante, ta e strategia clasico pa nos crea “Un Aruba Dushi pa Biba ta un Aruba Dushi pa Bishita”
Mi ta kere cu e realidad aki ta pone cu na Aruba nos tin cu haci un refleccion profundo y nacional riba consecuencianan, posibilidad di diferente scenario y con ta prepara of evita cada un di nan.
E señalnan cu Gabinete AVP – Futuro ta manda awor no ta consistente cu e liña di pensamento aki. Es mas, ta parce hasta di no tin e compromiso suficiente pa ehecuta locual ya a wordo discuti. Ta parce cu kier purba di gana tempo of sconde pa tuma e decisionnan pa frena e cresemento descabeya di turismo; manera anuncio di minister di turismo pa cera tur beach 1 dia pa luna na 2028, esaki den mi opinion ta un ‘losing proposition’ si enberdad e obhetivo ta regeneracion di naturalesa. Por mira ehempelnan concreto di paisnan manera Tailandia (Maya Bay), Philipina (Boracay Island) cu a cera pa un periodo largo pa duna naturalesa su espacio pa regenera debi na impacto di turismo cu a destrui naturalesa. A habri bek, pero cu maneho concreto.
Esaki ta locual cu ta yama “bold decisions”.
For di ultimo declaracion di varios lidernan den nos comunidad mi a tuma nota cu riba papel en todo caso a dicidi caba di atenda cu turismo di massa. Locual falta awo, ta e decisionan concreto y ehecuta na tempo pa realisa esaki. Mi no ta kere nos tin luho di tempo pa warda e momento ideal pa tuma y implementa e decisionnan importante aki. Mester gara e toro na cu cacho awo; dicidi y ehecuta.
For di mi punto di bista, e maneho di turismo mester ta husto, no solamente pa e generacion actual pero tambe pa futuro generacionnan, locual ta rekeri decisionan firme cu esaki den bista. Decisionan cu podise ta haci dolor y cu kizas ta crea malcontento den comunidad, kisas asta perdida di voto, pero cu ta mihor pa nos pais riba largo plazo. Decisionan duradero y husto entre generacionnan, y mas cu tur cos…decisionan cu ta gara e toro na su cacho!
Pa cifranan concreto di e crecemento di turismo na Aruba por bishita: https://raizaruba.com/ursell-arends-raiz-pa-un-aruba-dushi-pa-biba-ta-rekeri-pa-gara-e-toro-na-su-cacho/
-fin-





