“E politiconan di Aruba no kier supervision,” pa lider di fraccion di PPA, Eduard Pieters, esey ta un narativa falso cu a crea rond di e discusion di Rijkswet HOFA. PPA no ta contra supervision financiero. Al contrario, Pieters ta bisa cu Aruba mester tin control fuerte riba finansa publico.

Pero e ta pone un condicion fundamental: E supervision mester ta ancra den ley di Aruba y respeta autoridad democratico di Parlamento di Aruba. “Nos ta kere den supervision. Pero no bin bisa, cu si nos cuestiona e Rijkswet, nos no kier supervision.”

Control si. Entrega poder, no!

Pieters ta haci un distincion cu mester keda central den debate. Supervision ta necesario pa percura cu Gobierno ta maneha placa publico corectamente, mantene disciplina presupuestario y evita cu finansa di pais ta sali for di control. Pero esey no ta automaticamente hustifica cualkier forma di supervision. Pieters incluso ta señala cu Aruba por fortalece su propio sistema di control, por ehempel cu un ‘begrotingskamer’ fuerte. Su punto ta cu control financiero, por y mester por lo pronto, ta organisa dentro di Aruba su propio Estado di Derecho. Pa Pieters, e problema ta cuminsa ora supervision pasa di controla Gobierno, pa determina kico Aruba por of no por haci.

Esey ya no ta solamente un debate financiero. Esey ta un debate tocante autonomia.

“Un banco no ta bisa bo kico bo mester come”

Pieters a uza un ehempel simpel pa splica su preocupacion. Un ciudadano cu tin un hipoteca na un cierto interes por bay cerca otro banco, cu ta ofrece un interes mas abou. Naturalmente, e banco nobo por pone rekesito financiero prome cu refinancia e debe. Pero tin un limite.

“E banco no por bisa bo, awe bo por come esaki, mañan bo mester come otro cos y despues determina kico bo por cumpra.” E comparacion ta toca exactamente e preocupacion di PPA: “Cuanto poder nos ta entrega, kibrando nos Constitucion, a cambio di un condicion di financiamento supuestamente mas faborabel?”

Segun Pieters, mester haci e pregunta prome cu Aruba compromete su mes na un sistema cu por tin consecuencia pa hopi mas aña cu e Gobierno actual.

Ken tin e ultimo palabra?

Pa Pieters, e punto mas sensibel ta e posicion di Parlamento. Si e decisionnan esencial di Aruba mester ta evalua of haya luz berde externamente (Hulanda), prome cu Parlamento di Aruba por eherce plenamente su autoridad, e relacion democratico ta cambia. “Bo ta pone un organo riba Parlamento di Aruba. Esey no ta existi den nos Constitucion y no ta nos democracia. Parlamento NO lo por representa e pueblo Arubano, sino e ta bira un ehecutor di instruccion Hulandes. Esey no ta democracia parlamentario.”

Pieters ta enfatisa cu esaki no mester ta presenta como un cambio administrativo normal.

Ta un cuestion fundamental tocante ken tin e ultimo palabra den gobernacion di Aruba.

Autonomia tambe ta responsabilidad

Defende autonomia, segun Pieters, no ta defende iresponsabilidad financiero. PPA no ta argumenta pa Gobierno gasta sin limite, crea debe sin control of evita rendimento di cuenta.

Al contrario: autonomia ta exigi responsabilidad. Pero responsabilidad propio no ta mescos cu entrega autoridad propio. Pieters ta recorda cu, Aruba historicamente a honra su obligacionnan financiero y “semper tabata un bon pagado.” P’esey e ta rechasa cualkier imagen cu sin un construccion externo, Aruba automaticamente no por maneha su finansa.

Pa PPA, e linea ta cla: supervision si, disciplina financiero si, responsabilidad si, pero dentro di un sistema cu ta respeta Constitucion, Statuto, ley y democracia di Aruba. Y precisamente ey Pieters ta haci e pregunta cu ta bay hopi mas leu cu HOFA: “Si nos acepta cu un instancia externo por determina kico Aruba por dicidi awe, unda exactamente nos lo pone e limite mañan?”