
Ora cu na december 2022 Hulanda a ofrece disculpa oficial pa e pasado di sclavitud, Helena Croes, abogado y cacique (lider) di e movemento indigena Aruban Warriors-MIA, a rechasa esaki categoricamente den nomber di e habitantenan original di Aruba.
Su posicion ta cla: “Nos no tin nada di haber cu sclavitud.”
Den e debate publico tocante e pasado colonial, hopi biaha ta pone diferente comunidad bou di un solo definicion. Esaki no solamente ta historicamente incorecto, pero ta perhudica e posicion huridico di e descendientenan di e indjannan Caquetio Arubano. Nos argumento ta basa riba tres punto esencial:
- Grupo corecto p’e disculpa. Nos ta compronde cu e disculpanan Hulandes ta relevante pa e descendientenan di esnan sclavisa di origen Africano, como tambe pa e asina yama ‘catibonan cora’ di e tribu Wayuu cu a wordo treci for di tera firme pa traha como cria. Aunke e Wayuunan oficialmente no tabata catibo.
- E status liber di e Caquetionan. Basa riba archivonan colonial, tanto e autoridadnan Spaño como Hulandes a reconoce e Caquetionan oficialmente como habitantenan liber di Aruba. Tabata hasta prohibi pa ley pa sclavisa un Caquetio Arubano.
- Derecho di propiedad en bes di un rol di victima. Door di distancia nos mes for di e termino ‘descendiente di catibo’, Aruban Warriors-MIA ta proteha e status unico di e Caquetionan di Aruba como e prome habitantenan cu un laso directo y continuo cu e tera Arubano.
No un rol di victima, sino doño di nos tera
Nos no ta cay bou e paraplu di ‘descendientenan di catibo’, y nos ta rechasa e rol di victima y ta proteha e status unico di nos pueblo. Mientras esnan sclavisa a wordo treci for di otro pais, e Caquetionan tin un liña di sanger ininterumpi riba tera Arubano mes. Nos ta e doñonan legitimo y original di nos isla.
Enfoke riba derechonan indigena
E distincion aki ta determinante pa e metanan di nos movemento. Mientras cu disculpa pa sclavitud ta enfoca riba rehabilitacion moral, Aruban Warriors-MIA ta apela na tratadonan internacional pa pueblonan indigena. Den nomber di e descendientenan Caquetio Arubano y di nos aliadonan na continente Mericano y den Caribe, nos ta declara y proclama formalmente nos status di pueblo indigena Arubano. Como pueblo indigena, nos no ta deriva nos identidad y status for di e estado colonial, sino for di nos propio liña ancestral y e reconocemento mutuo cu otro nacionnan y tribunan indigena den region di Caribe. Aki ta trata di e deber huridico di Estado Hulandes pa respeta e derechonan existente aki. P’esey nos ta exigi participacion den maneho di naturalesa y playanan publico, y compensacion biyonario pa e expropiacion historico di nos tera y recursonan natural. E colonisado no por cumpra nos spirito cu un par di cen preto.
Tacamahaca
Cacique Movemento Indigena Arubano
Wij hebben de slachtofferrol afgewezen: het historische onderscheid van Helena Croes
Toen Nederland in december 2022 officiële excuses aanbood voor het slavernijverleden, wees Helena Croes, advocaat en cacique (leider) van de inheemse beweging Aruban Warriors-MIA, deze categorisch af namens de oorspronkelijke bewoners van Aruba. Haar standpunt is helder: “Wij hebben niets te maken met slavernij.”
In het publieke debat over het koloniale verleden worden verschillende gemeenschappen vaak onder één noemer geschaard. Dit is niet alleen historisch onjuist, maar schaadt ook de juridische positie van de afstammelingen van de Arubaanse Caquetio-indianen. Ons argument is gebaseerd op drie essentiële punten:
- De juiste doelgroep voor de excuses. Wij begrijpen dat de Nederlandse excuses relevant zijn voor de nazaten van tot slaaf gemaakten van Afrikaanse afkomst, evenals voor de zogenaamde ‘rode slaven’ (catibonan cora) van de Wayuu-stam die van het vasteland werden gehaald om als bedienden te werken. Hoewel de Wayuu officieel geen slaven waren.
- De vrije status van de Caquetío. Op basis van koloniale archieven hebben zowel de Spaanse als de Nederlandse autoriteiten de Caquetio officieel erkend als vrije bewoners van Aruba. Het was zelfs bij wet verboden om een Arubaanse Caquetío tot slaaf te maken.
- Eigendomsrecht in plaats van een slachtofferrol. Door afstand te nemen van de term ‘nazaat van tot slaaf gemaakten’, beschermt Aruban Warriors-MIA de unieke status van de Caquetio van Aruba als de eerste bewoners met een directe en ononderbroken band met de Arubaanse grond.
Geen slachtofferrol, maar eigenaar van ons land
Wij vallen niet onder de paraplu van ‘nazaten van tot slaaf gemaakten’, wij wijzen de slachtofferrol af en beschermen de unieke status van ons volk. Terwijl de tot slaaf gemaakten uit andere landen zijn gehaald, hebben de Caquetio een ononderbroken bloedlijn op de Arubaanse grond zelf. Wij zijn de legitieme en oorspronkelijke eigenaren van ons eiland.
Focus op inheemse rechten
Dit onderscheid is bepalend voor de doelen van onze beweging. Terwijl excuses voor slavernij gericht zijn op moreel herstel, beroept Aruban Warriors-MIA zich op internationale verdragen voor inheemse volkeren. Namens de Arubaanse Caquetio-afstammelingen en onze bondgenoten op het Amerikaanse continent en in het Caribisch gebied, verklaren en proclameren wij formeel onze status als inheems Arubaans volk. Als inheems volk ontlenen wij onze identiteit en status niet aan de koloniale staat, maar aan onze eigen voorouderlijke lijn en de wederzijdse erkenning met andere inheemse naties en stammen in de Caribische regio. Het gaat hier om de juridische plicht van de Nederlandse Staat om deze bestaande rechten te respecteren. Daarom eisen wij inspraak in het beheer van de natuur en de openbare stranden, en een miljardencompensatie voor de historische onteigening van ons land en onze natuurlijke hulpbronnen. De kolonisator kan onze geest niet kopen met een paar luttele centen.
Tacamahaca
Cacique Movemento Indigena Arubano




