Violencia entre hobennan no por bira algo normal den nos comunidad. Segun parlamentario Otami Thomasia di Fraccion di AVP, e incidentenan reciente cu arma, cuchiu y confrontacion ta mustra cu Aruba mester pone mas enfasis riba prevencion, identificacion trempan di señalnan di riesgo, intervencion y responsabilidad comparti.

Thomasia ta enfatisa cu e preocupacion no mester ta conecta na djis un bario, scol of distrito. “Esaki no ta un problema di San Nicolas, ni di un scol of un bario. Esaki ta un problema cu ta toca nos hobennan y nos comunidad henter. Nos no por solamente reacciona despues cu algo grave pasa. Nos tin cu yega na nan prome.”

Adultonan mester yuda calma conflicto

Thomasia ta señala cu, ora un mucha ta den conflicto cu otro mucha, adultonan mester forma parti di e solucion. Scol, trabou social, coachnan, polis y otro profesionalnan por interveni pa evita cu un situacion empeora.

“Ora un mucha tin problema cu otro mucha, nos como adulto mester ta parti di e solucion, no parti di e confrontacion. Tin scol, sociale werkster, coach, polis y otro profesional cu por interveni. Nos funcion como adulto ta pa proteha, calma y busca solucion, no pa agrega mas candela.”

Segun e parlamentario, prevencion mester cuminsa mucho prome cu un pelea sosode of un arma aparece. Menasa, bullying, conflicto riba social media y cambio den comportacion por ta señalnan cu un hoben ta den problema. Reconoce e señalnan ey ta importante, pero e mester wordo sigui pa accion.

“Early detection sin intervencion no ta early detection. Ta simplemente mira e problema bin.” P’esey Thomasia ta boga pa mihor comunicacion entre scolnan y pa un rol mas presente di trabou social den ambiente escolar. E ta considera importante pa muchanan conoce e profesionalnan cu por yuda nan y sinti confianza pa busca sosten prome cu un situacion sali for di control.

Ofrece hobennan un alternativa positivo

E investigacion De Schaduwkant van Aruba di Bureau Beke, haci riba encargo di Procurador General, ta samina criminalidad y vulnerabilidad entre hobennan na Aruba. Informacion publico relaciona cu e estudio ta señala aproximadamente 15 pa 16 grupo hubenil of gang cu regularmente ta aparece riba radar di polis, husticia y organisacionnan di asistencia.

Thomasia ta enfatisa cu no tur grupo di hoben ta criminal. Sin embargo, pa un isla chikito, e cifra ta un señal cu Aruba no por ignora. “Nos no kier cultura di gang bira normal na Aruba. Pero si nos no kier gang, nos mester duna nos hobennan algo mihor pa pertenece na dje.”

Pa e motibo ey, Thomasia ta pidi pa fortalece programanan preventivo y actividadnan despues di scol dirigi specificamente na teenagers. Entre e oportunidadnan cu e ta menciona tin deporte, musica, arte, tecnologia, ofishi y desaroyo di liderazgo. E ta destaca tambe e spiritu di un concepto manera “Mi gang ta mi team”: ofrece hobennan un grupo positivo unda nan por sinti cu nan ta pertenece.

“Mi gang no mester ta un grupo cu ta hiba mi den violencia. Mi gang por ta mi team, mi coach, mi club, mi grupo di baile, mi musica. Hobennan ta busca pertenencia. Nos comunidad mester ofrece nan un alternativa positivo cu ta mas fuerte cu e caya.”

Debate mester conduci na accion

Diaranson 30 di september lo tin un reunion cu Minister di Enseñansa pa trata violencia entre hobennan. E reunion a wordo pidi pa colega parlamentario John Hart, mientras colega parlamentario Jennifer Arends-Reyes tambe a dirigi preguntanan na e minister tocante e tema di Traimerdia na tur nivel.

Thomasia ta desea cu e reunion produci accion concreto: un protocol pa atende conflicto serio den scol, mihor comunicacion entre instancianan, identificacion trempan sigui pa intervencion, mas presencia di trabou social, participacion di mayornan, mas acceso na deporte y programanan preventivo contra reclutamento den gang.

“Un mucha cu ta den problema no ta puntra di cua partido e adulto ta. E mester solucion.” Thomasia ta finalisa cu un yamada na mayornan y comunidad henter pa involucra nan mes den bienestar di hobennan y pa actua prome cu un conflicto bira violencia.

“Nos no kier solamente kita un hoben for di un gang. Nos kier duna e hoben un team, un meta y un futuro cu ta bal mas cu e gang. Prome cu e siguiente pelea, prome cu e siguiente cuchiu, prome cu e siguiente arma, nos tin cu yega na nan prome.”