E anuncio di Minister Mervin Wyatt-Ras cu Gobierno ta trahando riba un Plan Nacional pa Salud Mental y Prevencion di Suicidio ta un paso cu mi ta sostene.

Salud mental no ta un tema di oposicion contra gobierno. Si tin un plan serio cu por preveni sufrimento, identifica problema mas trempan y salva bida, Parlamento mester yuda haci’e mihor.

Pero tin un pregunta cu no por keda sin contesta: dicon e encuesta nacional ta cuminsa solamente for di 18 aña?

Esaki ta importante especialmente ora nos mira e informacion cu Aruba mes tin caba. E ultimo Follow-up Post-COVID Jeugdmonitor, un estudio nacional haci door di IPA y Vrije Universiteit Amsterdam, a inclui 2.344 alumno, principalmente mucha entre aproximadamente 10 y 14 aña. E investigacion no a midi suicidio directamente, pero e resultadonan tocante salud mental ta imposibel pa ignora. 

Casi 29% di e alumnonan ta preocupa frecuentemente. Casi 34% ta preocupa pa nan futuro. 24% ta nervioso frecuentemente. 18% ta sinti nan so y casi 18% ta sinti tristesa frecuentemente. Entre muchanan muhe, e problema ta claramente mas grandi. 

E mesun estudio ta conclui cu salud mental di e alumnonan a deteriora compara cu e medicion anterior, y e investigadores ta recomenda pa repeti e monitor cada tres aña y considera extend’e pa enseñansa secundario, pasobra problema di salud mental y comportamiento di riesgo por aumenta den pubertad. 

Pues e pregunta ta simpel: si nos sa cu problema di salud mental ta cuminsa hopi prome cu 18 aña, con nos por prepara un Plan Nacional pa Prevencion di Suicidio sin tin data actual y specifico di nos menorennan?

Mi no ta pidi pa simplemente habri e mesun encuesta 18+ pa mucha. Esaki mester wordo haci profesionalmente. Un encuesta pa menor di edad mester tin pregunta adapta na edad, proteccion di privacidad, consentimiento adecuado, y sobre tur cos un protocolo inmediato pa yuda un mucha si e indica cu e ta den riesgo.

Pero precisamente pesey Gobierno mester crea un componente separa pa juventud.

Aruba ta den proceso di desaroya un Jeugdmonitor nobo pa hobennan entre 12 y 23 aña. Esaki ta un oportunidad perfecto pa conecta e esfuerzonan en bes di crea dos sistema separa. 

Mi peticion na Minister Wyatt-Ras ta constructivo: sigui cu e encuesta 18+, pero integra tambe un investigacion scientificamente valida pa nos muchanan y hobennan.

Un Plan Nacional mester mira e problema prome cu e yega na crisis.

Prevencion ta precisamente esey: no warda te ora e mucha cumpli 18 aña pa cuminsa tende su bos.